Yumurtayı Yüzdürebilir Misiniz?

Yumurtayı suya koyduğunuzda batar. Tabii bayat değilse. Peki yumurtanın suda yüzmesini nasıl sağlarsınız?

Deney için gerekli malzemeler:

  • Bir yumurta
  • Derin ve yumurtanın sığabileceği genişlikte bir kap
  • Ilık su
  • Tuz
  • Çay Kaşığı
 

Deney Adımları

Yumurtayı suya koyduğunuzda batar. Tabii bayat değilse. Peki yumurtanın suda yüzmesini nasıl sağlarsınız?

1- Kaseyi suyla doldurun.

2- Yumurtayı kırılmamasına dikkat ederek yavaşça suyun içine bırakın.

3- Ne olduğunu gözlemleyin. Yumurta batıyor mu yoksa yüzüyor mu?

4- Yumurtayı dikkatlice kasenin içinden çıkarın ve bir kenara koyun.

5- Kasenin içindeki suya iki-üç yemek kaşığı kadar tuz ekleyin ve iyice karıştırın. Tuz tamamen çözündü mü?

Peki, deneyi ılık suyla yaparsanız ne olur? Grup arkadaşlarınızla tartışın.

6- Yumurtayı yeniden suyun içine bırakın.

7- Ne olduğunu gözlemleyin. Yumurta batıyor mu yoksa yüzüyor mu?

 

Nasıl Oluyor?

Yumurtayı suya koyduğunuzda batar. Tabii bayat değilse. Peki yumurtanın suda yüzmesini nasıl sağlarsınız?

Aynı büyüklükte iki cisim eşit ağırlıkta olmayabilir. Bunun nedeni yoğunluklarının farklı olmasıdır. Örneğin belli hacimdeki demir aynı hacmi kaplayan pamuktan çok daha ağırdır. Bu fark yoğunluk kavramıyla ifade edilir. Elimizde eşit hacimde demir ve pamuk varsa demir, pamuktan daha ağırdır, çünkü daha yoğundur.

Deneyde kullandığımız su ve yumurtaya bakacak olursak, yumurta onunla aynı miktardaki sudan daha ağırdır. Yani yumurta sudan daha yoğundur. Bu nedenle suya konduğunda dibe batar.

Eğer su yumurtadan daha yoğun olsaydı, yumurta batmaz, suda yüzerdi. Suyla yumurta arasındaki yoğunluk farkı küçük olduğundan, suyun yoğunluğunu biraz artırarak yumurtanın yüzmesini sağlayabiliriz. Bunu suya tuz ekleyerek yapabiliriz. Tuz suya göre daha yoğundur ve suyun içinde çözündüğünde onun yoğunluğunun artmasına yol açar. İşte bu nedenle tuzlu su saf sudan daha yoğundur. Suda yeterince tuz çözünmesini sağlayabilirsek yoğunluğu yumurtanınkinden yüksek olur. Böylece yumurtayı tuzlu suya bıraktığımızda yumurta batmaz.

Bir cismi suya bıraktığımızda su onu belli bir kuvvetle yukarı kaldırır. Eğer suya batmış bir cismin ağırlığını ölçersek, onun normalde olduğundan daha hafif olduğunu görürüz. Yani su cisimleri yukarı doğru kaldıran bir kuvvet oluşturur. Buna suyun kaldırma kuvveti denir. Suyun kaldırma kuvveti, deneyde de gördüğümüz üzere ne kadar tuzlu olduğuna göre değişir. Tuzlu suyun kaldırma kuvveti saf suyunkinden daha fazladır.