Sihirli Peçete

Yalnızca bir parça kağıt havlu kullanarak suyu bir bardaktan diğerine aktarabilir misiniz? Bunu yapmak çok kolay. Haydi deneyelim.

Deney için gerekli malzemeler:

  • Bir büyük bardak
  • Bir küçük bardak
  • Bir parça kağıt havlu ya da peçete
  • Gıda boyası ya da mürekkep
  • Su
 

Deney Adımları

1- Büyük bardağı suyla doldurun.

2- Suyun içine bir miktar gıda boyası ya da mürekkep damlatın.

3- Kâğıt havlu parçasını uzun kenarından birkaç kez katlayıp yırtmamaya dikkat ederek bükün.

4- Küçük bardağı büyük bardağın yanına koyun.

5- Büktüğünüz kağıt havlunun bir ucunu büyük bardağın içine sokun, diğer ucunu da küçük bardağın içinde kalacak şekilde sarkıtın.

6- Suyun kağıt havludaki hareketini izleyin.

7- Kağıt havlu tamamen ıslandıktan sonra bir süre daha bekleyin ve neler olduğunu gözlemleyin.

Bitkiler de maddeler arasındaki bu etkileşim sayesinde kökleriyle emdikleri suyu yapraklarına kadar taşırlar. Su, tıpkı kağıt havluda olduğu gibi bitkilerin gövdelerindeki kılcal borulardan yukarı doğru ilerler ve yapraklara ulaşır. Su yapraklardan buharlaştığı için bitkilerin gövdelerinden yukarıya sürekli bir su akışı vardır. Bu su bitkinin gereksinim duyduğu mineralleri de yapraklara taşır.

Nasıl Oluyor?

Maddeler molekül adı verilen küçük parçalardan oluşur. Moleküller çok küçüktür ve gözle görünmezler. Maddeleri bir arada tutan, bu moleküller arasındaki kimyasal bağlar ve çekim kuvvetidir.

İki farklı madde arasında da çekim kuvveti oluşur. Bu da su ve kâğıt havlu moleküllerinin birbirini çekmesine neden olur. Bu kuvvet su moleküllerinin yerçekimine ters yönde ilerleyerek kağıt havlunun içinde yukarı doğru ilerlemesini sağlar. Böylece kağıt havlu suyu emer. Su molekülleri, lifler arasındaki boşluklarda ilerler.

Suyun kağıt havlunun içindeki hareketi, kağıt havlunun tümüyle ıslanmasına yol açar. Kağıt havlunun küçük bardağın içindeki ucu aşağıda olduğundan buradan aşağı doğru hareket eden su yerçekiminin de katkısıyla kağıt havlunun ucunda birikir ve buradan aşağı damlar. Böylece dolu bardaktaki su molekülleri kâğıt havludaki boşluklarda yavaş yavaş ilerleyerek başlangıçta boş olan küçük bardağı doldurur.