Çığlık Atan Balonlar

Sadece bir balon ve hırdavat dükkanından bulabileceğiniz altıgen somunla nasıl bir ses çıkarabileceğinize inanamayacaksınız!

Deney için gerekli malzemeler:

  • Şeffaf ya da beyaz renkli ve mümkün olduğunca sağlam iki adet balon
  • Bir tane altıgen somun
  • Bir tane cam bilye
 

Deney Adımları

1- Altıgen somunu balonun içine atın. Balonun dibine kadar gittiğinden emin olun. Bunun için saydam bir balon kullanabilirsiniz. Eğer somunu ya da bilyeyi göremiyorsanız balonun dibinde olduğuna elinizle yoklayarak emin olun.

2- Balonu şişirip ağzını bağlayın. Balonunuz deneye hazır!

3- Balonu tek elinizle tutarak bileğinize dairesel hareketler yaptırarak çevirin. Balonun içindeki somunu görebiliyor musunuz? Neler oluyor? Bu ses de ne?

4- Diğer elinizi de kullanarak balonu durdurun. Balonun içindeki somunu gözlemleyin. Neler oldu?

5- Peki altıgen somun yerine başka bir cisim kullanılırsa aynı sesi elde edebilir misiniz? Bu kez de başka bir balonun içine bilyeyi atın.

6- Balonu şişirin ve döndürmeye başlayın. Neler oldu? Altıgen somunun çıkardığı sese benzer bir ses çıktı mı?

Nasıl Oluyor?

Balon çevrildiğinde, içindeki somun balonun kavisli yüzeyinin içinde hızla yuvarlanarak dönmeye başlar. Altıgen somunun altı köşesi vardır ve somun yuvarlanırken bu köşeler balonun iç duvarlarına çarpar. Böylece balon titreşir. Balondan gelen vızıltı sesleri altıgen somunun köşelerinin balonun iç duvarına çarpıp onu titreştirmesi sonucunda oluşur.

Titreşen balon çevresindeki havayı da titreştirir ve bu titreşimler ses dalgaları olarak kulağımıza kadar ulaşır. Böylece sesi duyarız.

Somun yerine bilye kullandığımızda vızıltı sesini duymayız. Çünkü bilye küre şeklindedir ve yuvarlanırken balonun iç yüzeyine çarpacak köşeleri yoktur. Bu nedenle yuvarlanırken vızıltı sesi çıkarmaz.